top of page

Katater Takılması

Kateter nedir?

  • Kateter diyalize girmek için büyük toplardamarlara takılan esnek borucuk sistemidir. Kateterin kan alıp vermeye yarayan 2 bağlantı bölümü vardır. Diyaliz seansı sırasında kırmızı bağlantıdan kan alınır, makinede kan temizlenir ve mavi bağlantıdan hastaya geri verilir.

  • Kateterler kalıcı damaryolunuz olmadığında veya fonksiyon kaybı geliştiğinde uygulanan damaryolu seçeneğidir.

  • Kateterler yerleştirildikten hemen sonra kullanıma hazırdır.

  • Kateterler sıklıkla boyundan, bazen kasıktan yerleştirilir.

  • Kateterler tecrübeli kişiler tarafından her türlü kalp ve damar cerrahisi müdahalesinin yapılabileceği merkezlerde takılmalıdır.



Geçici kateter nedir?

  • Geçici kateterler, kısa süreli kullanım amacıyla yerleştirilir.

  • Acil olarak hemodiyaliz ihtiyacı oluşan ve fistülü olmayan hastalar geçici katater takılarak hemodiyalize başlatılır. 

  • Fistül ve greftinde sorun gelişen hastalar, sorun giderilinceye kadar geçici hemodiyaliz kateteri ile hemodiyalize girer.

  • Geçici kateter boyunda ise 3-4 hafta, kasıkta ise 1 hafta kullanılması önerilmektedir.


Kalıcı kateter nedir?

  • Kalıcı kateter daha uzun süre kullanılabilen kateterlerdir. Ortalama kullanım süresi 6-12 aydır.

  • Kalıcı kateterler cilt altında oluşturulan bir tünelden geçerek, toplardamara girer.

  • Kateter üzerinde enfeksiyon yayılımını engelleyen bir

keçe vardır.

Kalıcı kateterler hangi hastalarda tercih edilmelidir?

  • Yaşam süresi beklentisi az ve genel durumu kötü hastalar.

  • Ciddi koroner arter hastalığı veya ağır kalp yetmezliği bulguları izlenen hastalar.

  • Devamlı tansiyon düşüklüğü izlenen hastalar.

  • Kol ve bacaklarda fistül ve greft seçeneklerini kullanmış veya bu yöntemlerin uygun olmadığı hastalar.

  • Fistül ve greftin oluşturulmasının ve olgunlaşmasının uzun süre gerektireceği düşünülen hastalar.

Kateter takılması öncesi nasıl hazırlık yapılmalıdır?

  • İşlem öncesi 6 saat hiçbir şey yiyip içmeyiniz.

  • Tansiyon ilaçları ve diğer ilaçlarınızı az miktar su ile alınız.

  • Kan sulandırıcı ilaç kullanıp kullanmadığınızı doktorunuza bildiriniz. Doktorunuz önerdiğinde bu tür ilaçları kesiniz.

  • Şeker hastasıysanız ve insülin kullanıyorsanız işlem öncesi insülin dozunuz yapılmalıdır.


Kateter nasıl takılır?
Kateterler genellikle ameliyathane şartlarında Nefroloji, Radyoloji, Anestezi veya Kalp ve Damar Cerrahisi doktorları tarafından takılmaktadır.


İşlem Öncesi:

  • Kateter işlemi için mutlaka ailenizden bir yakınınız ile hastaneye gidiniz.

  • Doktorunuz tarafından tıbbi öykünüz, allerji durumunuz ve kullandığınız ilaçlar incelenir.

  • Bu sırada yapılacak işlem size kısaca açıklanır. Merak ettiğiniz soruları doktorunuza sorabilirsiniz.


İşlem Sırasında:

  •  Bacaklarınız bir miktar yukarı kaldırılarak boyun damarlarının

belirgin hale gelmesi sağlanır.

  •  Lokal anestezi ve bazen de damardan sakinleştirici bir ilaç uygulanır. İşlem sırasında uyanık olacaksınız.

  • Cildiniz temizleyici solüsyon ile temizlenir ve steril örtüler ile örtülür.

  • Ultrasonografi cihazı kullanılarak boyun damarlarının yeri belirlenir. Ultrasonografi kılavuzluğunda toplardamarınıza girilir.

  •  Geçici kateter direkt olarak toplardamarınıza, kalıcı kateter ise cilt altında tünelde ilerletildikten sonra toplardamarınıza takılır.

  •  Kateteri tespit eden dikişler atılır ve kateter bölgesi pansumanla kapatılır.

  •  İşlem sonrası akciğer filmi çekilerek, kateterin yeri ve akciğerlerin durumu kontrol edilir.


İşlem Sonrası:

  •  Kateter takıldıktan sonra 1-2 saat hastanede gözetim altında kalacaksınız. Takiben evinize veya diyaliz merkezine gidebilirsiniz.

  •  Evde kateter yerinden çıkmış veya kateterin takıldığı bölgede kanama görürseniz, panik yapmayınız. Pansuman üzerine kibarca baskı uygulayarak diyaliz merkezinize veya en yakın hastaneye başvurunuz.

  • Ağrınız varsa doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri alabilirsiniz.

Kateterlerin sakıncaları ve potansiyel riskleri nelerdir?

  • Kateterler uzun süre kullanıma uygun değildir. Kateterlerin uzun süre kullanımı enfeksiyon riskini artırır. Enfeksiyon antibiotik tedavisi veya kateterin değiştirilmesini gerektirebilir.

  • Boyun kateterleri boyun hareketlerinde ve konforlu uyuma pozisyonunda kısıtlama yapabilir. Kasık kateterleri ise yürüme ve diğer günlük aktivitelerinizde zorluk yaratır.

  • Aşırı terleme özellikle yaz aylarında enfeksiyon riskini artırabilir.

  • Kateter bölgesine koruyucu su geçirmez film uygulayarak, duş şeklinde banyo yapabilirsiniz.

  • Kateter takılması sırasında hayati tehlike oluşturabilecek riskler mevcuttur. Başlıca riskler akciğer zarının yırtılması, kanama, damar tıkanması ve ritm bozukluğudur.

  • Kateterler toplardamar sisteminde daralma ve tıkanmalara yol açabilir. Bu ise ilerideki fistül ve greft ameliyatı şanslarınızı azaltır.

  • Kateter ile yeterli kan akımı sağlanamazsa, yetersiz diyaliz oluşabilir.

 

bottom of page